18. Yüzyıl Osmanlı'sında Bir Ulema Ailesi Damadzadeler ve Murad Molla

Bilindiği üzere Osmanlı Devleti’ne gerek ilmiye gerek seyfiye teşkilatında hizmet eden birçok meşhur zatlar olduğu gibi bu hizmetlerini nesilden nesle aktaran, belli bir vazifeyi icra etmekle meşhur olan aileler vardır. Devlet ricalinden sadrazam aileleri olan Çandarlızadeler ve Köprülüzadeler; ulemadan da Çivizadeler, Taşköprülüzadeler, Dürrizadeler, Paşmakçızadeler, Ebûishakzadeler ve Mirzazadeler örnek olarak verilebilir. İşte bu ailelerden biri de iki şeyhülislam, iki kazasker ve çok sayıda kadı ve müderris yetiştiren Damadzade ailesidir. Şeyhülislam Minkârîzade Yahya Efendi’nin (v. 1088/1678) damadı olması sebebiyle “Damad” diye anılan kazasker Mustafa Efendi (v. 1095/1684), bu ailenin atasıdır. Oğlu şeyhülislam Ebü’l-Hayr Ahmed Efendi (v. 1154/1741), onun oğlu şeyhülislam Feyzullah Efendi (v. 1175/1761), onun oğlu kazasker Murad Molla Efendi (v. 1192/1778) bu ailenin en önde gelen simalarıdır.
Damadzade ailesi, ifa ettikleri vazifeler, devlet işlerine dair katıldıkları istişareler, yazdıkları eserler, yetiştirdikleri talebeler, destekledikleri âlim ve şairler, özellikle de yaptırdıkları medrese, tekke, kütüphane ve çeşme gibi hayır eserleriyle 18. Yüzyıl Osmanlı’sına tesir etmişlerdir.
Elinizdeki bu eserde ailenin adı geçen fertlerinin ayrı ayrı terceme-i hali yapılmakta; hayatları, hocaları, talebeleri, vazifeleri, telif ve hayır eserleri ele alınmaktadır. Hususen çalışmanın konusu olan Murad Molla Efendi’nin hayatı, tekkesi, kütüphanesi ve tekke şeyhlerinin hayatları da detaylı olarak incelenmektedir.
Muvaffakiyet Allah Teâlâ’dandır.